In memoriam,  Yoga

In memoriam

Gisteren is B.K.S. Iyengar op 95-jarige leeftijd overleden. Hij was de grondlegger van Iyengar Yoga, en dat is de yoga die ik bedrijf en waar ik de lerarenopleiding voor doe. Bij Iyengar Yoga gaat het om de kwaliteit van de houding (en niet bijvoorbeeld om het uitvoeren van bepaalde reeksen, of om flow, of om ontspanning), en dat betekent in de praktijk dat er allerlei hulpmiddelen, zoals blokken, riemen, touwen aan de muur en stoelen, gebruikt worden om de ideale alignment te bereiken. Voor mensen die voor het eerst naar zo’n les gaan komt het allemaal een beetje vreemd over, al die spullen, maar het went, en dan bevalt het heel erg. Ik ervaar het als een heel serieuze vorm van yoga en de mensen die het doen als verfrissend niet-zweverig – en dat is voor iemand als ik, die heel weinig geduld heeft voor vaag gedoe, erg prettig. Als ik vertel dat ik een weekend naar de yoga-opleiding ga, denken mensen vaak dat ik gewoon twee dagen lig te chillen, maar dat valt tegen: het is keihard werken. In een interview uit 2001 zei Iyengar: ‘Relaxation doesn’t mean yoga is a soft option. It’s a disciplined subject – a casual attempt only gains casual results’ en dat is precies hoe ik het ook ervaar.

iyengarHoewel ik nooit zelf les van Iyengar gehad heb, heb ik wel les van mensen die les van hem gehad hebben. Er is ontzettend veel beeldmateriaal van hem beschikbaar en in de yogastudio’s hangen foto’s waarin hij zich in allerlei bochten wringt, meestal gehuld in niet veel meer dan een heel klein broekje, zodat zijn lichaam, dat er misschien niet per se heel atletisch uitziet maar verrassend flexibel blijkt te zijn, in volle glorie zichtbaar is; de tepels van meneer Iyengar zijn alomtegenwoordig, niet alleen op die foto’s, maar ook in al zijn boeken, want hij geeft altijd het voorbeeld van hoe je een houding moet uitoefenen. De boeken die hij geschreven heeft staan op de literatuurlijst voor de lerarenopleiding, dus met zijn theoretische gedachtengoed heb ik inmiddels uitgebreid kennis gemaakt, en na 6 jaar 2 lessen per week in deze specifieke vorm van yoga mag ik ook wel zeggen dat ik een beetje praktijkervaring heb. Iyengar heeft een belangrijke rol gespeeld in het verspreiden van yoga over de westerse wereld en is dus als zodanig ontzettend invloedrijk geweest. Ik geloof dat hij tot het laatst nog dagelijks yoga heeft gedaan, natuurlijk met aanpassingen (zelfs een yoga-held is op 95-jarige leeftijd niet zo flexibel meer), maar zo heeft hij zijn yoga ook opgezet: je moet doen wat gaat, en hard werken, en als het dan niet gaat, dan moet je het aanpassen – op allerlei aspecten van het leven toepasbaar, lijkt me. In het fragment hieronder laat Iyengar zien hoe je moet ademhalen – bijna het hele filmpje bestaat uit ‘just one breath’. Het is het kijken waard. En Iyengar Yoga zou iedereen minstens een keer moeten doen.