Categorie archief: Helden

George Michael

Ze vallen bij bosjes, in 2016. De helden. Omdat het meerendeel van mijn muzikale helden gewoon heel oud is, is het helemaal niet zo raar dat ze overlijden. Leonard Cohen was in de 70, David Bowie is ook niet bepaald in de kiem gesmoord. Prince had ik niet zien aankomen, maar van het overlijden van George Michael was ik echt wel even stil. Ik hem altijd geweldig gevonden – toen hij nog hetero was ten tijde van Wham! en ook daarna. Die is wat mij betreft echt te vroeg gegaan.

 

In memoriam

In 2008 zijn M en ik op het Westergasterrein naar een concert van Leonard Cohen geweest. Het was prachtig. Hij was heel goed bij stem, zong de nummers die we wilden horen, en tussen de liedjes door sprak hij ons met zijn schitterende bromstem toe. We vonden het concert zo schitterend dat we zijn Nederlandse optredens na 2008 aan ons voorbij hebben laten gaan: we waren bang dat een tweede concert minder goed zou zijn dan het eerste, waardoor de herinnering aan de eerste misschien verpest zou worden, of dat het tweede concert even goed zou zijn als het eerste, waardoor de eerste minder uniek zou zijn. Dat een tweede concert beter zou zijn dan dat concert in 2008 was gewoon niet mogelijk. Volmaakt.

leonard

M en ik hebben allebei onze eigen artiesten de relatie in gebracht (M Lou Reed, ik Elvis Costello), maar van Ome Leonard waren we allebei al fan toen we wat met elkaar kregen, al had M meer platen van hem dan ik. We hebben samen onze collectie snel uitgebreid, zodat we in elk geval zijn oude werk compleet hadden. De latere cd’s hebben we nooit meer gekocht, maar ik heb ze wel geluisterd en het maakte me niet eens zoveel uit dat ik die minder goed vond dan platen als Songs of Love and Hate of Death of a Ladies’ Man. M wil dat The Guests gespeeld wordt als de mensen binnenkomen op zijn begrafenis. Ik kan na ongeveer 10.000 keer luisteren nog steeds genieten van Famous Blue Raincoat en het verhaal dat eigenlijk maar half verteld wordt. Bij alle covers van zijn werk kan ik niet anders dan denken dat het origineel altijd zo ontzettend veel beter is. Ja, ook Hallelujah. En als ik dan toch bezig ben: dat lied gaat heel erg over seks en heeft niks te zoeken op een Kerst-cd.

leonard2Meestal erger ik me wild als ik bij Starbucks mijn naam opgeef en ze maar gewoon iets op een beker knallen dat in de verte met de juiste spelling van Susannah te maken heeft. Vandaag heette ik Suzanne, en vandaag vond ik dat prima. Ik zou graag willen zeggen dat ik naar dat lied vernoemd ben, maar dat is niet zo. Leonard Cohen is niet de eerste van mijn helden die het hoofd heeft neergelegd, maar zijn overlijden heeft me wel erg geraakt, merk ik. Dat komt niet alleen door zijn prachtige oeuvre, maar ook doordat hij volgens mij echt een goed mens was. Als ik hem hoorde spreken, of in documentaires zag of interviews las, viel het me altijd op dat hij nooit iets lelijks zei. Ik luister voorlopig even niets anders dan Leonard Cohen. Maar dit filmpje kijk ik ook nog wel een paar keer.

#14

Het bleef slecht nieuws regenen vorige week. Eerst waren er de aanslagen in Brussel, toen kwam de mededeling dat een glas alcohol per dag helemaal niet zo gezond was als we dachten en de ellende eindigde met de tamelijk onverwachte mededeling dat Johan Cruijff* was overleden. Ik was op het moment dat het nieuws in de openbaarheid kwam, hoe toepasselijk, in Amsterdam, alwaar ik net in een café naar het schitterende accent van een tweetal inboorlingen zat te luisteren. Ik voelde me vervolgens best verloren, want ik had het het liefst aan die twee mannen verteld, maar dat leek me misschien ook wel een beetje raar, dus ik ben maar gaan sporten en heb 2 PR’s aan Cruijff opgedragen. Want hoewel ik zelf meer een sporter tegen wil en dank ben, kijk ik graag sport – M kijkt sowieso alles wat met voetbal te maken heeft en in de zomer naar de Tour (in elk geval het tourjournaal voor werkende mannen, maar de mooie etappes ook overdag), en dan pik ik nog weleens wat mee. De Olympische Spelen kijk ik ook graag, want dan doet iedereen extra hard zijn best, en als ik rugby en cricket zou snappen zou ik daar ook zeker tijd in steken. Bij het kijken naar sport op de Nederlandse televisie mag ik me ook graag ergeren aan de opgeblazen verwachtingen die er zijn van de Nederlandse sporters – want de commentatoren doen altijd alsof de hele internationale sportgemeenschap 7 kleuren schijt omdat er iemand in een oranje shirt aan het warmlopen is. Volgens mij valt dat meestal heel erg mee. Behalve in het geval van Johan Cruijff, want die was natuurlijk gewoon heel erg goed.

cruijff1

Er was ook veel te waarderen aan Cruijff: allereerst zijn voetbalskills, maar ook de manier waarop hij de jeugd stimuleerde om te sporten, zijn algehele motivationele waarde en natuurlijk zijn aanpak van taal. Iedereen heeft wel een lievelingscitaat; M en ik konden altijd erg genieten van ‘De kortste weg is van A naar B’, en ik heb lang op mijn desktop ‘Zolang je niks hebt bewezen is er natuurlijk altijd een twijfel’ gehad (toen ik mijn proefschrift naar de map ‘Abandoned Projects’ heb verplaatst kon het citaat ook weg). Cruijff was ook zo’n beetje de enige die nog ‘ofschoon’ zei – dat moeten we dus allemaal gaan missen. Gisteren was ik weer in Amsterdam, om naar de film te gaan, dus toen ik langs de Arena liep en de enorme foto van Cruijff zag, bedacht ik me dat ik nog net genoeg tijd had om even naar binnen te lopen en het condoleanceregister te tekenen. Dat was een behoorlijk indrukwekkende ervaring: aan de rand van het voetbalveld stonden meerdere grote foto’s en een verzameling rouwkransen, en op statafels kon je je naam en afscheidsbericht met de bijgeleverde Parkerpennen (sjiek detail) opschrijven. Als iemand die een tijdje heel erg haar best heeft gedaan om als #13 bekend te staan, vond ik het wel mooi om Cruijff ook met zijn nummer aan te spreken. Ik vond het ontroerender dan ik van tevoren had gedacht, maar ja, je neemt ook afscheid van een groot man. Die gaan we missen.

cruijff2

* Ik schrijf dat inderdaad met ij, want zo heet hij, dat hij voor internationale communicatie een y is gaan bezigen begrijp ik, maar ik neem het niet over; ik heb toch geen Engelstalige lezers, want zo die deze blog zouden vinden, kunnen ze alleen de naam van Cruyff lezen. Sorry, old chaps.

David Bowie

Er zijn dingen die je liever niet ziet als je ’s ochtends bij het wakker worden even een rondje langs de sociale media doet. Meestal zijn dat rare foto’s of stupide meningen van mensen die je op zich hoog hebt zitten, maar vanmorgen was het eerste wat ik zag op Instagram een reeks foto’s van David Bowie. Omdat hij vandaag niet jarig was, want dat was vrijdag, vreesde ik meteen het ergste, en dat klopte ook: hij bleek gisteren overleden te zijn. Voor de fans en de pers totaal onverwacht, maar dat komt doordat Bowie een muzikale held van de oude stempel is, die niet alles wat hem overkomt op de sociale media gooide en een redelijk teruggetrokken bestaan leidde, zodat alleen de mensen van wie hij vond dat ze het moesten weten wisten dat hij de laatste anderhalf jaar aan kanker leed. Maar dan is het voor de rest van de wereld best wel even schrikken, want wij wisten niet meer dan dat er vrijdag een nieuwe CD was uitgekomen en hoopten stiekem op een bescheiden toernee. Dat komt ook een beetje doordat Bowie iemand is van wie je niet verwacht dat hij zoiets banaals zou kunnen doen als doodgaan – zo iemand moet toch eeuwig leven? Nee dus.

bowieIn de Kerstvakantie zijn M en ik naar de tentoonstelling ‘David Bowie Is’ in het Groninger Museum geweest, een tentoonstelling vol foto’s, brieven, kostuums, filmfragmenten en muziek, die een indrukwekkend overzicht boden van zijn carrière. Ik had gemengde gevoelens over de tentoonstelling (vooral de audiotour, omdat daardoor mijn hele ervaring zo zeer gestuurd werd dat ik op een gegeven moment het gevoel had dat het helemaal niet de bedoeling werd dat ik zelf nog tot enige associatie of zelfstandige gedachte zou komen), maar niet over Bowie. Wat een ongelooflijk indrukwekkende en stijlvolle man was dat, die ook echt met alles wegkwam: idiote jumpsuits, make-up, ruimtepakken, noem maar op. Er hingen ook songteksten zoals hij ze destijds heeft opgeschreven, van Ziggy Stardust en van Heroes, en een brief van Jim Henson, die hem over Labyrinth schreef ‘You would be wonderful in this film.’ En dat was hij ook – kijk maar naar onderstaand clipje; ik ken echt helemaal niemand anders die het voor elkaar zou krijgen om tussen zoveel gnomen uit de Muppetstudio te kunnen staan en toch het meest op te vallen. En zo classy ook.

Ik ken het oeuvre van Bowie eigenlijk vooral sinds ik een relatie heb met M; mijn vader, die van grote invloed is geweest op mijn muzikale smaak, houdt meer van rock, dus die deed niet zoveel met Bowie, maar na 1998 is het bij mij dus wel goed gekomen. Daarvoor waardeerde ik hem vooral vanwege zijn optreden in Labyrinth (maar dat was dus fantastisch), het dansje op de mega-typemachine in Absolute Beginners (een film die ik eigenlijk nog steeds niet snap) en het citaat uit Changes aan het begin van The Breakfast Club (‘And these children that you spit on as they try to change their worlds are immune to your consultations. They’re quite aware of what they’re going through’ – als je een boze puber bent is dit zo waar. En als je geen boze puber bent eigenlijk ook). M en ik zijn in 2003 naar een concert van Bowie geweest in Ahoy, en zelfs vanaf de plaatsen die wij toen konden betalen konden we zien dat hij live nog een stuk imposanter was dan op foto’s – en laten we eerlijk zijn, op foto’s had hij al meer uitstraling van velen van ons bij elkaar. De laatste keer dat ik me kan herinneren hem in actie te hebben gezien was bij de opening van de Olympische Spelen in Londen, waar hij Heroes (mijn lievelingsnummer) zong. Het kan wel zijn dat ik daarmee een later moment over het hoofd zie, maar ik kies ervoor om dit moment van deze held op het netvlies te houden. Helden van de categorie Bowie zijn er verder niet, en de wereld verliest behoorlijk wat nu hij er niet meer is.

Bowie