Categorie archief: Taal

Extended workplace

Ik heb een tamelijk strakke planning. Iedereen die mij een beetje kent of leest, weet dat ik geobsedeerd ben door agenda’s, to do lists, Passion Planners, Bullet Journals, time management methodes en andere manieren om in elk geval de schijn op te wekken dat ik weet wat ik aan het doen ben, of in elk geval wanneer ik het zou moeten doen. Maar soms wil er weleens iets bij inschieten, bijvoorbeeld omdat ik het vergeet in een lijstje op te nemen, of omdat het op een lijstje staat dat ik niet synchroniseer met de moederlijst. En dan gaat het mis, want dan heb ik geen tijd om kleren te wassen, te sporten of, en dat is natuurlijk het ergste, mijn blog bij te werken. Gelukkig heb ik op maandag de eerste 2 uur vrij, dus dan kan ik, als ik het een beetje goed plan, gewoon naar Voorburg alsof ik om 8.30 moet lesgeven, en dan met mijn laptop, die ik dan niet moet vergeten, bij Coffee Works gaan zitten, waar de koffie goed is en het WiFi-signaal sterk. Er waren tijden dat ik dagenlang bij Bagels & Beans of Anne & Max in Leiden kon gaan zitten schrijven, maar dat is helaas niet meer mogelijk – dus anderhalf uur rustig werken in een prettig café op een maandagochtend, met koffie, laptop en inspiratie is een gigantische luxe. Maar dan moet je wel rustig kunnen werken. Helaas zijn er meer mensen die weten dat het bij Coffee Works goed werken is; schuin tegenover me zat een aardige jongen op zijn laptop te tikken, die ik vooral aardig vond omdat hij niet aan het praten was.

extended-workplaceDat alles in tegenstelling tot de man die achter me zit, die er geloof ik elke dag is, die het hier zo rustig vindt dat hij al zijn zakelijke telefoongesprekken hier doet. En omdat ik nogal snel afgeleid ben, ga ik naar die gesprekken zitten luisteren. De inhoud ervan interesseert me geen moer, maar de misdaden die deze man tegen de taal pleegt zijn wat mij betreft reden voor een melding bij de Verenigde Naties. Het begon met ‘ik zit in mijn extended workplace’, wat ik nog wel een mooie term vond, maar het escaleerde al snel. Ik heb genoteerd: ‘ik zit er ongeladen in, hoor’ (?), ‘de routing is wel belangrijk’ (??), ‘ik heb hem helemaal scherp’ (???), ‘ja, zij zit ook zo in de wedstrijd’ (?²) en ‘als zij eenmaal geframed heeft, heeft ze geframed en dan kom je er niet meer vanaf’ (√?)*. Zo kan ik dus niet werken, want ik moet luisteren naar die dwaas en dan alles opschrijven. Dossiervorming, zogezegd, want hij vervuilt mijn extended workplace met zijn gebabbel. Op een gegeven moment werd het me echt te gortig, en wel toen hij zei ‘Om in jouw metafoor te blijven: om de krenten uit de pap te halen, moet je wel pap eten. En pap kan heel lekker zijn.’ Ik heb even overwogen om met hem te gaan praten, maar het was voor iedereen goed nieuws dat ik naar school moest. Kon hij rustig doorwerken zonder een of andere crazy bitch die hem gek gaat zitten maken over zijn taalgebruik, en ach, die pubers zijn wel wat gewend van me. Volgende week zit ik daar denk ik weer. Beetje werken, beetje taalramptoerisme. Zo ben ik.

* Ja, ik weet dat √? lager is dan ?².

Taalverzorging

ed3655c223_1447329612_Taalnazis-verbannen-misverstanden-de-wereld-uit

Weet je, ik vind het helemaal niet zo erg om als taalpurist te boek te staan. Taalverzorging is namelijk gewoon belangrijk. Dat geldt niet alleen voor spelling, maar ook voor interpunctie. En sommige mensen vinden Sheldon misschien niet de allerbeste ondersteuning voor een bewering, maar ik voel verwantschap. Mijn moeder heeft me destijds ook laten testen.

Medea

De Medea van Euripides bezoeken is een beetje zoals naar een film over de Titanic kijken: hoe het verhaal ook wordt ingevuld, welke dramatische invalshoek er ook gekozen is, het maakt allemaal uiteindelijk niet zoveel uit, want het loopt slecht af. Medea is uiteindelijk toch de vrouw die haar kinderen zal vermoorden, en of je aan het begin van de voorstelling sympathie voor haar hebt of niet, of voor een deel mee kan gaan met haar overwegingen of niet, aan het eind ga je met een naar gevoel naar buiten. Want wie vermoordt nou haar kinderen? In de voorstelling die ik zaterdag met M bezocht, de Medea van de Toneelgroep Amsterdam, heette het hoofdpersonage niet eens Medea, maar Anna, maar dat veranderde niets aan het feit dat zij voor een groot deel overeenkwam met Medea: haar man verliet haar voor een andere vrouw, waarbij het twijfelachtig is of er sprake is van een carrièremove of ware liefde, de verlaten vrouw (in dit geval een dame met een flinke intellectuele achtergrond en een mooie carrière) pikt dat niet en gaat over op radicale middelen. Dit was een nieuw stuk, naar aanleiding van Euripides geschreven door Simon Stone, die ook de regisseur was, en het verhaal uit de oudheid werd op een verfrissende en zeer boeiende manier ten tonele gebracht. We hebben genoten.

medea3Maar nu ik dat gezegd heb, wil ik eerst nog even een beetje zeuren. Ik kan er namelijk ontzettend slecht tegen als ik naar een tekst moet luisteren die niet goed vertaald is. Stone heeft de tekst in het Engels geschreven (maar hij is ook Engels, dus no problem there) en daarna is hij door maar liefst twee mensen van of namens de Toneelgroep Amsterdam vertaald. Kennelijk met een flinke tijdsdruk, want ik hoorde constant de Engelse tekst achter wat er gezegd werd. ‘Ben je OK?’ is geen goed Nederlands, dat is wat je krijgt als je ‘Are you OK?’ door Google Translate gooit (en ja, ik weet dat er een boek is dat ‘Ik ben OK, jij bent OK’ heet, maar dat is dus even slecht en geen reden om het dan maar over te nemen). Als iemand een enorme snijwond in haar hand heeft gemaakt, zeg je ‘Moet dat gehecht worden?’ en niet ‘Heb je hechtingen nodig?’. Dat is namelijk een letterlijke omzetting van  ‘Do you need stitches?’. Er waren nog meer van dit soort dingen (zoals curieuze vertalingen van werkwoordstijden), maar die zouden nog als kleine irritaties waar ik me overheen zou moeten zetten kunnen worden ingedeeld. Helaas zaten er ook echt fouten in: Mary-Louise, de maatschappelijk werkster, zei dat ze ‘bij de sociale dienst’ werkte. Daar werk je helemaal niet, meid. Je verdeelt geen uitkeringen, je werkt bij wat in Engeland ‘social services’ heet, en dat heet in Nederland heel anders. Slordig. Misschien moet ik de TGA aanbieden om voortaan nog even als de taalnazi die ik ben de teksten door te lezen.

medea2Ik vond het taalgedoe vooral jammer omdat ik het zo’n mooie voorstelling vond. Los van de actualisatie (iets waar ik niet per se aan hecht, ik heb niets tegen de oudheid tenslotte), is dit sowieso een belangrijk stuk: ik heb prachtig spel gezien, vooral van Marieke Heebink en Aus Greidanus Jr. als Anna en Gijs (de Medea en Jason van de 21ste eeuw), en het toneelbeeld was werkelijk schitterend. Het was een enorme, totaal witte bak, waar veel ruimte was voor de acteurs om zich vrijuit te bewegen, zodat het ook mogelijk was om in een scène twee dialogen die zich in verschillende ruimten bevonden door elkaar te laten lopen, en er ook prima heen en weer gelopen kon worden. Toen het allemaal echt mis ging, begon er in die grote witte ruimte een asregen te vallen, en dat is misschien wel het mooiste wat ik in tijden heb gezien (als ze dat voor me zouden filmen zou ik er echt dagen naar kunnen kijken). De kinderen van Anna en Gijs maakten een videodagboek, dat ook relevant zou blijken voor de dramatische ontwikkeling, en die beelden werden, samen met beelden van andere camera’s, op een deel van het decor, dat een scherm was, geprojecteerd – een mooie vondst, die precies vaak genoeg werd toegepast, zodat het geen gimmick werd. M en ik waren allebei erg onder de indruk van deze voorstelling, en we waren niet de enigen; na afloop heb ik een meneer die fysiek nogal in de war was geraakt wat water moeten geven om hem te helpen herstellen. En dat is drama.